JPK to inaczej Jednolity Plik Kontrolny, który jest cyfrowym zestawieniem informacji z księgowości podatkowej i ewidencji podatkowych. JPK jest wymagany dla wszystkich płatników VAT i musi być wysyłany do systemu Ministerstwa Finansów co miesiąc lub co trzy miesiące, w zależności od sposobu rozliczenia. JPK ma na celu ułatwienie nadzoru podatkowego i zapobieganie nadużyciom. Jednolity Plik Kontrolny (JPK) zawiera dwie główne części. Są to: Część ewidencyjna: Zawiera zbiór danych o kupnie i sprzedaży, które pochodzą z ewidencji VAT przedsiębiorcy za określony czas. Część ta zawiera dokładne dane informacyjne, zarówno opcjonalne, jak i niezbędne dla części deklaracyjnej. Część deklaracyjna: Obejmuje zeznanie VAT-7 i VAT-7K.
Schemat główny dla JPK_V7M i JPK_V7K składa się z elementów takich jak:
- Nagłówek
- Podmiot1
- Deklaracja
- Ewidencja
- SprzedażWiersz (tylko dla JPK_V7M i JPK_V7K)
- SprzedażCtrl (tylko dla JPK_V7M i JPK_V7K)
Istnieją różne typy plików JPK (zależnie od danych, które zostały na nich zawarte). Przykładowe rodzaje plików JPK to: JPK_VAT (zestawienie sprzedaży i zakupu zawierające deklarację VAT), JPK_FA (faktury), JPK_GV (ewidencja członka grupy VAT) oraz JPK na żądanie (plik generowany na żądanie organu podatkowego).
Kto i kiedy składa JPK?
Każdy przedsiębiorca prowadzący ewidencję w formie elektronicznej ma obowiązek złożyć JPK. Częstotliwość i rodzaj składanego JPK uzależniona jest od Twojego statusu czynnego podatnika VAT, wybranej przez Ciebie formy rozliczeń oraz stosowanego sposobu rozliczania. JPK_V7 to nowa struktura pliku, która zastąpiła dotychczasowy JPK_VAT i deklarację VAT z października 2020. JPK_V7 należy przesyłać w cyklach miesięcznych, niezależnie od sposobu rozliczenia podatku VAT.
Inne struktury JPK to JPK_FA (faktury), JPK_PKPiR (księga przychodów i rozchodów), JPK_EWP (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych), JPK_KR (pełna księgowość), JPK_MAG (magazyn), JPK_WB (rachunki bankowe) i JPK_FA_RR (faktury RR). Nadmienione powyżej pliki należy przekazywać na żądanie organu podatkowego w trakcie kontroli.
Od 2024 roku obowiązek systematycznego przekazywania urzędowi JPK w zakresie ksiąg obejmie duże firmy (o obrotach powyżej 50 mln zł). W 2025 roku wspomniany obowiązek dotyczyć będzie również przedsiębiorców zobligowanych do składania ewidencji JPK_VAT, a w 2026 roku – pozostałych podatników.
Zakres danych zawartych w JPK
Dane jakie znajdują się w JPK to między innymi: dane podatnika, okres rozliczeniowy, typ pliku, numery faktur, kwoty netto i VAT, nazwy i NIP-y partnerów biznesowych, stawki podatku, daty wystawienia i otrzymania dokumentów, daty sprzedaży i zakupu, przedmiot i cel transakcji, dane o transakcjach wewnątrzwspólnotowych, imporcie, eksporcie, odwrotnym obciążeniu itp.
Format pliku JPK jest zgodny ze schematem XML. Zakres danych zależy od konkretnego typu pliku. Np.: JPK_VAT zawiera dane dotyczące wszystkich transakcjach dokonanych przez podatników aktywnych, którzy figurują w rejestrze zakupów i sprzedaży VAT. Dane te obejmują:
- Sumy transakcji, informacje dotyczące kontrahentów, dane produktów i usług,
- Terminy wystawiania/otrzymywania dokumentów, daty zakupów/sprzedaży, przedmiot i cel transakcji,
- Stawki podatku – 0%, 5%, 8%, 23%, zwolnienie z opodatkowania,
- Szczegółowe dane o transakcjach wewnątrzwspólnotowych, imporcie, eksporcie,
- Dane o odwrotnym obciążeniu,
- Dane o powstaniu obowiązku podatkowego.
Kto nie musi składać JPK?
Podatnicy, którzy nie podlegają VAT ze względu na zwolnienie z podatku z uwagi na niższy próg obrotu (200 000 zł) lub ze względu na sprzedawany przez siebie towar lub usługę, nie mają obowiązku składania JPK. Jednak nawet podatnicy zwolnieni z podatku VAT mają obowiązek przygotować i złożyć JPK na żądanie organu podatkowego w trakcie kontroli. W tym przypadku muszą utworzyć pliki JPK zgodne z rodzajem prowadzonej księgowości i ewidencji, np.: JPK_FA (faktury), JPK_PKPiR (księga przychodów i rozchodów), JPK_EWP (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych), JPK_WB (rachunki bankowe) itp.
Czy pliki JPK są deklaracją?
JPK_VAT jest typem JPK dotyczącym rozliczeń podatku od towarów i usług (VAT). Jak już wspomniano, JPK_VAT składa się z dwóch części: ewidencji VAT i deklaracji VAT. JPK_VAT z deklaracją jest dokumentem, który od 1 października 2020 roku zastąpił dotychczasowe deklaracje VAT i pliki JPK_VAT.
JPK to ogólne określenie dokumentów elektronicznych przeznaczonych do rozliczeń podatkowych, natomiast JPK_VAT to konkretny typ JPK odnoszący się do rozliczeń VAT. JPK_VAT zawiera deklarację VAT, dlatego jest on uważany za deklarację, jednak należy pamiętać, że nie każdy JPK jest deklaracją.
Kary za nie wysłanie JPK
JPK jest obligatoryjny dla wszystkich czynnych podatników VAT..
Nie wysłanie JPK w terminie może skutkować poważnymi konsekwencjami, takimi jak:
- Maksymalna kara może wynieść odpowiednio 120 lub 720 dni pozbawienia wolności za wykroczenie skarbowe lub przestępstwo skarbowe.
- Kontrole podatkowe, które mogą wykryć rozbieżności lub opóźnienia w płatnościach.
Aby uniknąć powyższych skutków należy zawsze wysyłać JPK w terminie, czyli do 25 dnia każdego miesiąca. Jeśli w pliku są jakieś błędy, konieczna jest ich natychmiastowa poprawa oraz ponowne przesłanie.
Sankcje nakładane za brak JPK
Brak JPK może zostać uznany przez urząd za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe (decydują o tym okoliczności). Sankcja za brak złożenia JPK może wynieść od 200 PLN do nawet 199 995,20 PLN. Dodatkowo niezłożenie wymaganego JPK może skutkować przeprowadzeniem kontroli skarbowej.
Czy JPK to dokument księgowy?
Tak, JPK (Jednolity Plik Kontrolny) to dokument księgowy. Jest to zestaw danych w ujednoliconym formacie, który tworzy się z systemów informatycznych obsługujących rachunkowość przedsiębiorców rozliczających się z podatku od towarów i usług (VAT). JPK ma duże znaczenie, gdy uwzględniamy tzw. kontrole krzyżowe, polegające na jednoczesnym weryfikowaniu przedsiębiorcy i jego partnerów biznesowych.
Czy JPK to księgi podatkowe?
Tak, JPK (Jednolity Plik Kontrolny) może być uznawany za rodzaj ksiąg podatkowych. W związku ze zmianami podatkowymi wprowadzonymi przez Polski Ład, podatnicy PIT i podatnicy CIT muszą prowadzić księgi podatkowe w formie elektronicznej i wysyłać je do urzędu skarbowego. Wszystkie księgi i ewidencje podatkowe muszą być wysyłane w postaci ustrukturyzowanej. W rzeczywistości JPK to elektroniczna wersja ksiąg sporządzanych na potrzeby podatków dochodowych. Za pomocą JPK organ podatkowy będzie mógł określić podstawę opodatkowania dla celów podatku dochodowego i tym samym sprawdzić poprawność dokonywanych wpłat.
Czy JPK pokazuje treść faktury?
Nie, Jednolity Plik Kontrolny nie ma pełnej treści faktury. JPK jest elektroniczną kopią danych z ksiąg rachunkowych, które są wysyłane do urzędu skarbowego w celu sprawdzenia. Zawiera on dane potrzebne do ustalenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości kwoty podatku należnego, korekt podatku należnego, kwoty podatku naliczonego zmniejszającej kwotę podatku należnego, korekt podatku naliczonego, kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu, a także inne informacje umożliwiające identyfikację poszczególnych operacji. Jednakże dokładne informacje znajdujące się na fakturze, takie jak nazwa towaru czy usługi, nie są pokazane w JPK. W rzeczywistości JPK to podsumowanie danych z faktur, a nie ich wiernych kopii.
Czy noty księgowe są uwzględniane w JPK?
Tak, noty księgowe mogą być uwzględniane w JPK. Nota księgowa może być traktowana jako inny dowód księgowy i zarazem być podstawą do wpisów w księdze przychodów i rozchodów. W przypadku not korygujących, które są specjalnym typem not księgowych, są one uwzględniane w JPK V7. Noty korygujące są wystawiane, gdy nabywca dostanie fakturę zawierającą błędy w elementach nazwy sprzedawcy lub nabywcy albo oznaczenia towaru lub usługi. Należy podkreślić, że zasady wystawiania not księgowych nie zostały określone w żadnym z przepisów prawnych. Aby nota mogła być podstawą wpisów w księgach rachunkowych, musi spełnić ogólne warunki określone dla dowodów księgowych w art. 21 ustawy o rachunkowości.
Jaki program finansowo – księgowy wybrać? Tylko Hogart JPK
Składanie JPK jest obowiązkiem, którego nie należy lekceważyć; zwłaszcza jeśli prowadzimy duży biznes. Aby nie narażać się na kary za błędy lub zaniedbania w JPK, warto zainwestować w profesjonalne oprogramowanie finansowo – księgowe. Jednym z takich rozwiązań jest program Hogart JPK. Hogart JPK to aplikacja, która umożliwia efektywne zarządzanie procesem tworzenia plików w formacie JPK (XML) z opcją sprawdzania, ładowania, przetwarzania i generowania danych. Narzędzie obsługuje wszystkie rodzaje struktur JPK: JPK_VAT, JPK_KR, JPK_FA, JPK_MAG, JPK_PKPIR, JPK_WB oraz JPK_EWP. Program pełni również rolę repozytorium wygenerowanych i wysłanych plików, które można łatwo przywołać, przeglądać, filtrować i grupować.
Hogart JPK to:
- Kompletne wersje aplikacji dla przedsiębiorstw różnych wielkości,
- Obsługa active directory,
- Możliwość pobierania danych wg zaawansowanych, zdefiniowanych kryteriów,
- Pełny log procesów (audit trial),
- Możliwość śledzenia zmian wprowadzanych przez dowolnie wskazanego użytkownika,
- Brak ingerencji w ERP lub bazę danych,
- Opcja rozbudowy,
- Pełna obsługa procesów,
- Przechowywanie historii przetwarzania,
- Możliwość przeglądania, sortowania i filtrowania danych,
- Szybki i prosty eksport danych np. do Ms Excel,
- Pełne wsparcie powdrożeniowe od firmy Hogart,
- Wiele wersji językowych,
- Łatwa integracja modułu.
Program Hogart JPK ma tę zaletę, że jest elastyczny i można go podłączyć do różnych źródeł danych. Ponadto, Hogart JPK jest stale aktualizowany, dzięki czemu aplikacja spełnia aktualne wymogi prawne. Aplikacja Hogart JPK działa z następującymi systemami ERP: SAP, SunSystems, JD Edwards, Infor SyteLine, Oracle, CDN XL, Exact Globe, iSCALA, Microsoft Dynamics, Simple, SoftLab, Teta, IFS, Baan.